Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία: Μια ακόμη ιδέα σε ένα θολό τοπίο

* Το παρόν δημοσιεύτηκε στο Capital.gr (2-4-2013)

Τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές αποτελούν αποσπασματικές κινήσεις, μη εντασσόμενες, σε μία ενιαία, ουσιαστική και συνολική προσπάθεια τόνωσης του «επιχειρείν» στη χώρα μας. Πρόσφατα, θεσμοθετήθηκε ένας νέος εταιρικός τύπος, ο οποίος έχει πάρει στοιχεία από τις προσωπικές εταιρίες, αλλά κατά βάση φέρει τα χαρακτηριστικά των κεφαλαιουχικών ετιαριών και κυρίως τα στοιχεία της γνωστής μας ΕΠΕ, στην οποία προσιδιάζει και φορολογικά. Ο Νόμος 4072/2012 (ΦΕΚ 86/Α/11-4-2012) ο οποίος φέρει τον γενικό τίτλο «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος» ρύθμισε τον νέο εταιρικό τύπο, την Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία (ΙΚΕ).

Γενικά

Η ΙΚΕ είναι εμπορική εταιρία με νομική προσωπικότητα, που μπορεί να συνίσταται και από ένα μόνο πρόσωπο (Μονοπρόσωπη ΙΚΕ). Κανείς δεν αποκτά εταιρική ιδιότητα στην ΙΚΕ χωρίς εισφορά, η οποία πρέπει να είναι τουλάχιστον 1 ευρώ. Εν γένει, για τις εταιρικές υποχρεώσεις ευθύνεται μόνο η εταιρία με την περιουσία της με την επιφύλαξη των εγγυητικών εισφορών (αναλύεται κατωτέρω).

Σύσταση

Η ΙΚΕ συνίσταται με έγγραφο το οποίο εμπεριέχει το καταστατικό. Αρκεί ιδιωτικό έγγραφο εκτός απ’ τις περιπτώσεις που ο νόμος επιβάλλει συμβολαιογραφικό τύπο (πχ όταν εισφέρονται στην εταιρία ακίνητα περιουσιακά στοιχεία). Το καταστατικό πρέπει να περιλαμβάνει : 1) ονοματεπώνυμο-δ/νση κατοικίας-ηλεκτρονική δ/νση εταίρων, 2) εταιρική επωνυμία, στην οποία απαιτείται να αναφέρεται «Ιδιωτ. Κεφαλ. Εταιρ.» ή «ΙΚΕ», 3) έδρα, 4) σκοπό, 5) ιδιότητα εταιρίας ως ΙΚΕ, 6) εισφορές εταίρων κατά κατηγορία εισφοράς, καθώς και την αξία αυτών και το εταιρικό κεφάλαιο, 7) συνολικό αριθμό εταιρικών μεριδίων, 8) αρχικό αριθμό μεριδίων κάθε εταίρου και το είδος της εισφοράς που τα μερίδια αυτά εκπροσωπούν, 9) τρόπο διαχείρισης και εκπροσώπησης της εταιρίας και 10)διάρκεια της εταιρίας. Η ΙΚΕ είναι ορισμένου χρόνου. Αν δεν οριστεί διάρκεια στο καταστατικό, αυτή θεωρείται δωδεκαετής, με δυνατότητα παράτασης για άλλα 12 έτη.

Για τη σύσταση της εταιρίας απαιτείται η εγγραφή της στο ΓΕΜΗ, όπως στο ΓΕΜΗ απαιτείται να καταχωρείται κάθε τροποποίηση του καταστατικού. Για τη σύσταση ΙΚΕ εφαρμόζεται το άρθρο 5Α του ν. 3853/2010. Σε γενικές γραμμές, απαιτείται: 1)Γραμμάτιο Ενιαίου Κόστους Σύστασης, που είναι 70€ και σε περίπτωση που οι ιδρυτές είναι περισσότεροι από τρεις συν 5€ για καθέναν από αυτούς, και 2) Δήλωση για φόρο Συγκέντρωσης Κεφαλαίου (ο φόρος που αναλογεί εξοφλείται άμεσα). Η αρμόδια «Υπηρεσία Μιας Στάσης» του ΓΕΜΗ μεριμνά για την έκδοση των απαιτούμενων πιστοποιητικών φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.

Σημαντική καινοτομία αποτελεί η υποχρέωση της ΙΚΕ για λειτουργία εταιρικής ιστοσελίδας εντός μηνός από τη σύσταση της εταιρίας.

Εταιρικά Μερίδια και Εισφορές

Η συμμετοχή στην ΙΚΕ προϋποθέτει την απόκτηση ενός ή περισσότερων εταιρικών μεριδίων. Τα εταιρικά μερίδια έχουν ονομαστική αξία τουλάχιστον 1 ευρώ. Η ονομαστική αξία είναι ίδια για όλα τα εταιρικά μερίδια, ανεξάρτητα απ’ το είδος της εισφοράς που αντιστοιχούν. Τα εταιρικά μερίδια δεν μπορούν να παρασταθούν με μετοχές, μπορεί όμως να χορηγηθεί έγγραφο για τα εταιρικά μερίδια το οποίο δεν αποτελεί αξιόγραφο.

Τα εταιρικά μερίδια αναπαριστούν τις εισφορές των εταίρων. Οι εισφορές είναι τριών ειδών: κεφαλαιακές, εξωκεφαλαιακές και εγγυητικές. Κάθε εταιρικό μερίδιο εκπροσωπεί μόνο ένα είδος εισφοράς, ενώ ο αριθμός των μεριδίων κάθε εταίρου είναι ανάλογος προς την αξία της εισφοράς του.

Οι κεφαλαιακές εισφορές αποτελούν εισφορές σε μετρητά ή σε είδος και σχηματίζουν το κεφάλαιο της εταιρίας. Το κεφάλαιο πρέπει να καταβληθεί ολοσχερώς κατά την ίδρυση της εταιρίας ή κατά την αύξηση του κεφαλαίου, ενώ απαιτείται τουλάχιστον ένα εταιρικό μερίδιο να εκπροσωπεί κεφαλαιακή εισφορά.

Οι εξωκεφαλαιακές εισφορές συνίστανται σε παροχές που δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο κεφαλαιακής εισφοράς, όπως απαιτήσεις από ανάληψη υποχρέωσης εκτέλεσης εργασιών ή παροχής υπηρεσιών. Η αξία αυτών των εισφορών καθορίζεται στο καταστατικό, ενώ οι τυχόν παροχές πρέπει να εξειδικεύονται στο καταστατικό και να εκτελούνται για ορισμένο ή αόριστο χρόνο.

Τέλος, οι εγγυητικές εισφορές συνίστανται στην ανάληψη ευθύνης έναντι τρίτων για χρέη της εταιρίας μέχρι το ποσό που ορίζεται στο καταστατικό. Η αξία κάθε εγγυητικής εισφοράς καθορίζεται στο καταστατικό και δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από το 75% του ποσού της ευθύνης. Η ευθύνη του εταίρου με εγγυητική εισφορά υφίσταται άμεσα και πρωτογενώς έναντι των δανειστών και είναι εις ολόκληρον. Η ευθύνη αυτή αφορά οποιοδήποτε χρέος της εταιρίας πλέον τόκων κλπ. Ο εταίρος που έχει παράσχει εγγυητική εισφορά και κατέβαλε εταιρικό χρέος δεν έχει δικαίωμα αναγωγής κατά της εταιρίας. Επιπλέον και ενδεικτικά, εαν εταίρος ΙΚΕ με εγγυητική εισφορά πτωχεύσει, οι δανειστές της ΙΚΕ έχουν δικαίωμα αναγγελίας.

Ο Νόμος παρέχει τη δυνατότητα εξαγοράς υποχρεώσεων από εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές εισφορές με μετατροπή των μεριδίων του εταίρου με εξωκεφαλαιακή ή εγγυητική εισφορά, σε μερίδια κεφαλαιακής εισφοράς με καταβολή στην εταιρία υπό τη μορφή αύξησης κεφαλαίου.

Τα εταιρικά μερίδια μεταβιβάζονται ελεύθερα, εφόσον η εισφορά του εταίρου έχει καταβληθεί πλήρως, ενώ δεν επιτρέπεται η εταιρία να αποκτά άμεσα ή έμμεσα δικά της μερίδια.

Διαχείριση

Η διαχείριση της ΙΚΕ εκ του νόμου ανατίθεται συλλογικά από όλους τους εταίρους ή τον μοναδικό εταίρο. Ωστόσο, υπάρχει η δυνατότητα για ορισμένο ή αόριστο χρόνο να ανατίθεται εκ του καταστατικού σε ένα ή περισσότερα φυσικά πρόσωπα, εταίρους ή μη.

Κριτική

Ωστόσο, τα βασικά προβλήματα τα οποία έχουν οι υφιστάμενοι και εν δυνάμει επιχειρηματίες δεν λύνονται με την θεσμοθέτηση ενός νέου εταιρικού τύπου, καθόσον οι βασικές δυσκολίες που Έλληνα επιχειρηματία δεν συνίστανται σε νομικά ζητήματα και ευέλικτες διαδικασίες. Ειδικότερα, βάσει του Ν. 4072/12 υπάγονται υποχρεωτικά στον ΟΑΕΕ οι διαχειριστές ΙΚΕ και ο μοναδικός εταίρος Μονοπρόσωπης ΙΚΕ, ενώ στον ΟΑΕΕ προαιρετικά μπορούν να υπαχθούν οι λοιποί εταίροι. Συνεπώς, ο ασφαλιστικός βρόγχος χιλιάδων επιχειρηματικών παραμένει… Επιπλέον, η αίτηση των εταίρων για σύσταση ΙΚΕ συνοδεύεται από φορολογική ενημερότητα καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την επιχειρηματική αναγέννηση χιλιάδων επιχειρηματιών, οι οποίοι αδυνατούν να εκδώσουν τα σχετικά φορολογικά έγγραφα. Τα σημεία αυτά σε συνδυασμό με την εκ του νόμου ευθύνη των διαχειριστών απέναντι σε φορολογικούς και ασφαλιστικούς φορείς με ποινικές ακόμη προεκτάσεις δεν ανατρέπουν επ ουδενί τις δυσκολίες του Έλληνα επιχειρηματία και συνεχίζουν να συντηρούν ένα πνεύμα αποστροφής και έντονου σκεπτικισμού απέναντι στο «επιχειρείν». Ακόμη, το ελάχιστο κεφάλαιο της ΙΚΕ πράγματι εκ του νόμου δύναται να είναι 1 μόλις ευρώ, το οποίο στη πράξη καθιστά τουλάχιστον ανέφικτη τη βιωσιμότητα μίας τέτοιας εταιρίας. Βέβαια, η ΙΚΕ προσφέρει ευελιξία και κυρίως σημαντική προστασία απέναντι στο εταίρο, γεγονός το οποίο πολλοί επιχειρηματίες αποζητούν κατά την παρούσα περίοδο.

Κοντολογίς, η προσπάθεια της πολιτείας για την ενίσχυση του επιχειρηματικού κλίματος αναμένεται να έχει περιορισμένα αποτελέσματα, διότι δεν δίνει λύσεις στα ουσιαστικά προβλήματα της επιχειρηματικότητας. Οι νομοθετικές πρωτοβουλίες, οι οποίες λαμβάνονται, εκφράζουν σε κάθε περίπτωση τις προσπάθειες της πολιτείας να συμβάλλει στην επίλυση του χρόνιου αυτού προβλήματος, αλλά οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται ακόμη μία φορά αποσπασματικά. Σε κάθε περίπτωση αποδεικνύεται ότι η τόνωση της επιχειρηματικότητας έχει ακόμη αρκετό δρόμο να διανύσει για να δώσει ουσιαστικές λύσεις σε εκείνους, οι οποίοι είναι διατεθειμένοι να επιχειρήσουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s